مجتمع فولاد روهینا جنوب – میلگرد یکی از اصلیترین مصالح مورد استفاده در صنعت ساختمان است که نقش بسیار مهمی در افزایش مقاومت کششی بتن ایفا میکند. بتن بهطور ذاتی در برابر فشار مقاوم است، اما در برابر کشش عملکرد ضعیفی دارد. به همین دلیل از میلگرد بهعنوان عضو تقویتکننده استفاده میشود. میلگردها بر اساس استانداردهای مختلف، بهویژه استاندارد ملی ایران (برگرفته از استاندارد روسی GOST)، به انواع مختلفی تقسیم میشوند که رایجترین آنها میلگردهای A1، A2، A3 و A4 هستند. در این مقاله تمرکز بر بررسی تفاوتهای میلگردهای A2، A3 و A4 از نظر خواص مکانیکی، شکل ظاهری، کاربرد و مزایا و معایب هرکدام خواهد بود. میلگردهای مورد استفاده در ایران طبق استاندارد ISIRI 3132 دستهبندی میشوند.
میلگرد A2
میلگرد A2 از نوع میلگردهای نیمهسخت محسوب میشود. این میلگرد دارای آج مارپیچی (آج فنری) است و نسبت به میلگرد A1 مقاومت بیشتری دارد. میلگرد A2 دارای مشخصات زیر میباشد:
- تنش تسلیم: حداقل ۳۴۰ مگاپاسکال
- مقاومت کششی: حداقل ۵۰۰ مگاپسکال
- درصد تغییر شکل (ازدیاد طول): حداقل ۱۹٪
میلگرد A2 دارای انعطافپذیری مناسبی است و تا حدی قابلیت خمکاری دارد. با این حال، خمکاری باید با دقت انجام شود تا از ترکخوردگی جلوگیری شود. این میلگرد در خاموت زنی، ساخت سازههای سبک، ساخت تیرچه و اجزای فرعی و همچنین در پروژههایی که نیاز به شکل پذیری متوسط دارند، کاربرد دارد و از مزایا و معایب میلگرد A2 میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مزایا:
- انعطافپذیری مناسب
- قیمت متعادل
- مناسب برای عملیات خمکاری محدود
معایب:
- مقاومت کمتر نسبت به A3 و A4
- مناسب نبودن برای اعضای باربر اصلی
میلگرد A3
میلگرد A3 یکی از پرمصرفترین میلگردها در صنعت ساختمان است. این میلگرد دارای آج جناقی یا هفتهشتی بوده و از نوع فولاد سخت محسوب میشود که مشخصات زیرا را دارا میباشد:
- تنش تسلیم: حداقل ۴۰۰ مگاپاسکال
- مقاومت کششی: حداقل ۶۰۰ مگاپاسکال
- درصد تغییر شکل: حداقل ۱۴٪
میلگرد A3 نسبت به A2 مقاومت بالاتری دارد اما انعطافپذیری آن کمتر است. این میلگرد عملاً برای خمکاری زیاد مناسب نیست و جوشکاری آن نیز توصیه نمیشود. از این نوع میلگرد برای ساخت ستونها، تیرها، فوندانسیون و اجزای اصلی سازههای بتونی استفاده میشود. میلگرد A3 دارای مزایا و معایب زیر میباشد:
مزایا:
- مقاومت کششی و فشاری بالا
- چسبندگی مناسب با بتن
- کاربرد گسترده در سازههای بتنآرمه
معایب:
- شکنندگی بیشتر نسبت به A2
- محدودیت در خمکاری و جوشکاری نسبت به A2
میلگرد A4
میلگرد A4 از جدیدترین و مقاومترین انواع میلگردهای مورد استفاده در ایران است. این میلگرد از فولاد با مقاومت بالا (High Strength) تولید میشود و دارای آج مرکب یا دوکیشکل است. مشخصات میلگرد A4 به شرح زیر میشد:
- تنش تسلیم: حداقل ۵۰۰ مگاپاسکال
- مقاومت کششی: حداقل ۶۵۰ مگاپاسکال
- درصد تغییر شکل: حداقل ۱۲٪
میلگرد A4 دارای مقاومت بسیار بالا و وزن کمتر نسبت به میلگردهای A2 و A3 برای تحمل بار مشابه است. این ویژگی باعث کاهش مصرف فولاد در پروژهها میشود. میلگرد A4 در ساخت برجها و ساختمانهای بلند مرتبه، پلها، سازههای خاص با بارگذاری سنگین و پروژههای صنعتی و زیربنایی، کاربرد دارد که البته دارای مزایا و معایب زیر نیز میباشد:
مزایا:
- مقاومت بسیار بالا
- کاهش وزن کلی سازه
- صرفهجویی اقتصادی در پروژههای بزرگ
معایب:
- قیمت بالاتر
- شکلپذیری کمتر
- نیاز به طراحی و اجرای دقیقتر
جدول مقایسه کلی میلگردهای A2، A3 و A4
نکات مهم در انتخاب میلگرد
انتخاب نوع میلگرد باید بر اساس عوامل زیر انجام شود:
- نوع سازه (مسکونی، صنعتی، پل، برج)
- میزان بارگذاری
- شرایط لرزهخیزی منطقه
- الزامات آییننامهای
- هزینه و صرفه اقتصادی
در مناطق زلزلهخیز، ترکیب مقاومت و شکلپذیری اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین معمولاً استفاده از میلگرد A3 با طراحی صحیح رایجتر است، هرچند میلگرد A4 در پروژههای مهندسی پیشرفته جایگاه ویژهای پیدا کرده است.
میلگردهای A2، A3 و A4 هرکدام دارای ویژگیها و کاربردهای خاص خود هستند. میلگرد A2 به دلیل انعطافپذیری مناسب، بیشتر در اجزای فرعی استفاده میشود. میلگرد A3 بهعنوان پرکاربردترین نوع، نقش اصلی در سازههای بتنآرمه دارد و تعادل مناسبی بین مقاومت و هزینه ایجاد میکند. میلگرد A4 با مقاومت بسیار بالا، گزینهای ایدهآل برای پروژههای بزرگ و خاص است، اما نیازمند طراحی و اجرای دقیقتری میباشد. شناخت تفاوت این میلگردها به مهندسان و مجریان کمک میکند تا ایمنی، دوام و صرفه اقتصادی سازه را به حداکثر برسانند.
مطالب مشابه:
- کوره قوس الکتریکی و نقش آن در صنعت فولاد
- نقش میلگرد در معماری نوین
- نقش میلگرد در مقاومت ساختمان
- استانداردهای فولاد و سرنوشت کیفیت پروژه
- بررسی انواع کورههای ذوب + جدول مقایسه
- قراضه فولاد، موتور پنهان توسعه فولاد سبز
- راهنمای آشنایی با آهن اسفنجی
- نقش فولاد در ظهور شهرهای مدرن
- فولاد، بستر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
- ساختمانهای زنده با فولاد هوشمند
- فولاد؛ قهرمان امنیت غذایی
- نورد، هنر شکل دهی به فولاد
- فولاد، قهرمان گمنام صنعت خودرو
